Vous êtes ici :   Accueil » Reddesârte - vocabulaire
 
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la page...
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la section...
Qui sommes nous
L'Alsace
Publications
Heimetsproch
Médiathèque
Rendez Vous
Visites

 226118 visiteurs

 10 visiteurs en ligne

Calendrier

Mardi 24 Janvier 2017

Semaine n° 4

Agenda pour les 20 prochains jours


Aucun évènement

 ↑  
Infos Site
rss Cet article est disponible en format standard RSS pour publication sur votre site web :
http://www.heimetsproch.fr/data/fr-articles.xml

Reddesârte

Un peu de vocabulaire

Versàmmlung : (dt.id.): Jeder Verein hàlt Versàmmlunge àb. – In de Generàlversàmmlung wurd d’ Johresbilànz gezöje. – E üsg’sprochener Vereinsmensch nemmt àn àlle Versàmmlunge Deil.

verschàchere : (dt. verschachern): Wàs se nimmi brüche, düen se verschàchere. – Er het sin àlt Velo verschàchert. – Sie düet de Fàmilieschmuck verschàchere.

verschàffe : (dt. verschaffen): Es isch nitt einfàch sich Geld ze verschàffe. – D’r Lehrer müess sich in de Klàss Reschpekt verschàffe. – E Voràrweiter süecht sich G’heer un Geltung ze verschàffe. – Medikàmenter verschàffe de Krànke Erlichterung.

verschände : (dt. schänden): E diefi Nàrb verschändt sin G’sicht. – Durich denne schwäre Unfàll  isch er fer ’s Läwe làng verschändt.

verscheiche : (dt. verscheuchen): Im Summer müess m’r efters d’ Mucke verscheiche. – D’ Hiehner sinn im Gàrte, geh nüs, verscheich se! – Kràch verscheicht d’ Hàse.

verschenke : ( dt. verschenken): Àlti Schüelbiecher düet m’r àm End verschenke. – Sie verschenkt ihre Schmuck àn ihri Deechter. – E scheens un richs Maidel düet ’s Herz nitt licht verschenke. – Ich hàb nix ze verschenke. – Wàs m’r verschenkt, het m’r nimmi.

verschicke  : (dt. verschicken): Geh uf d’ Poscht, verschick diss Päckel! – D’ grosse G’schäfter màche Reklam, sie verschicke àls e Rundschriiwes un Proschpekter. – Chronischi Krànki werre àls züer Erholung ins Gebirri odder àns Meer verschickt.

verschiesse : (dt. verschießen): E Soldàt soll nie sini gànz Münition verschiesse. – Mensch, isch der dumm!... er g’heert mit Schissdreck verschosse! – D’r bescht Füessbàller het schunn e Elfmeter verschosse. - Wer sin gànz Pulver verschiesst, weiss nix meh ze saawe! – Er isch in sie bis iwwer d’ Ohre verliebt, ja vernàrrt, verschosse!

verschiewe  : (dt; verschieben): Bim Putze müess m’r àls Mewel verschiewe. – Im Ràngierbàhnhof werre Isebàhnwääje uf ànderi Gleiser verschowe. – D’ Dischdeck het sich verschowe. – Wer züeviel Àrweit het, soll de Urlaub verschiewe. – M’r müess àls ebbs um e Dàà verschiewe. – Spr. Verschieb nitt uf morje, wàs d’ hit noch kànnsch b’sorje!

verschinde  : (dt. verschinden): Wenn ich mich mit ’em Messer ràsier, verschind ich mir ’s G’sicht. – Bim Roseschniide düet m’r sich d’ Händ verschinde. – D’ Bàrwle hàn m’r ’s gànze G’sicht verschunde.

verschisse  : (dt. verscheißen): D’ Windle sinn àls gànz verschisse. – D’ Junge düen àls d’ Hosse verschisse, d’ Àngschthàse au, drum nennt m’r se „Hosseschisser“! – Der brücht nimm’ ze komme, er soll sich verschisse! – Verschiss di!

verschitte    : (dt. verschütten): Im Hochgebirri düen d’ Làwine àls gànzi Derfer verschitte. - In de Grüewe werre efters Àrweiter verschitt’. – Bim Melike wurd àls Milich verschitt’. - E güeter Kellner düet Win inschenke ohne e Tropfe ze verschitte. – Wenn ’s Glàs züe voll isch, verschitt m’r gewehnlich e pààr Tropfe. – Àlterle, jetz hesch bi mir d’ Supp verschitt! – Er brücht sich bi dere Màmsell nimmi ze melde, er het ’s bi ’re verschitt!

verschlaawe : (dt. schlagen, durchprügeln, zerschlagen): Der Vàtter het im beese Biewel de Hintere verschlaawe. – Wil ’s e frecher Keib isch, kriejt er àls ’s Portrait verschlaawe. – Friejer hàn d’ Schüelmeischter d’ ungàttige Schüelerbüewe verschlaawe derfe. – Spr. Pàck verschlààt sich, Pàck vertrààt sich! – E Schreck het m’r d’ Stimm verschlaawe! – Ich fiehl mich màtt, ja làhm, wie verschlaawe! – Bi ’me schwäre Gewitter düen àls d’ Schlose àlles verschlaawe.

verschleckt : (dt. lecker, leckerhaft, wählerisch): Er esst/isst àlles, er isch nitt verschleckt. – Viel jungi Maidle esse nitt àlles, sie sinn züe àrig verschleckt. – Er isch noch ledi, ken Frau isch ihm güet genüe, er isch gàr verschleckt!

Werb   : (dt. Damm, Rain). Wenn ’s Wàsser vum Rhin hoch isch, kommt ’s noch iwwer d’ Werb eriwwer. – ’s Alteheimer Fort lejt àn d’r Rhinwerb.

Werd, Werdel : (dt. Wörth = Insel ; erhöhtes, wasserfreies Land zwischen Seitenarmen eines Flusses) . „das Bollwerck im Werdel“ (Strassburg, 1474). – Es lejt im fufzehner Werdel / Wörth (Strossburi, 20 Jh.). – Entewerdel (Strossburi-Illkirich, 19. - 20. Jh. : Sàmmelplàtz vun Wildente).

Werdàà      : (dt. Werktag). Suntag un wertag (Strassburg, 14. Jh.). – Am Sunndàà wurd gebëtt un àm Werdàà g’schàfft. – Am Werdàà hänke d’ Sunndaaskleider im Kàschte. – „Alle Dàà Fleisch, numme àm Werdàà nitt !“ het d’seller Arweiter im G’spàss g’sààt.

wër(r)e       : (dt. werden). Gross, bekànnt, krumm, stif, verruckt, àlt wër(r)e. – Am 1. April gebore wër(r)e isch ken Aprilleg’schirr ! – Wàs nitt isch, kànn noch wër(r)e ! – Allez, hopp, wurd ’s bàll ! – Es wurd àls besser. - Kleini Maidle wër(r)e au mol gross. – Es isch ebbs üs em worre. – So mànicher wurd iwwer ’m Füllenze àlt !

werfe  : (dt. werfen). Ebbs / ebber uf de Bodde werfe. – Mit ’em Schiff nitt witersch fàhre, de Anker werfe. – Im Noochber Stein in de Gàrte werfe (d. h. mit Wort un Tàte schàde). – Im Krieg hàn Fliejer Bumbe geworfe. – D’ Mohr het zwelf Heizle / Hützle geworfe. – Die Küeh het fàscht àlle Johr e Kälwel geworfe / gemàcht.

                  Z’sàmmesetzunge : ànwerfe, ànnewerfe, iwwerwerfe, nüswerfe, umwerfe, üswerfe, verwerfe, vorwerfe, usw.

Werig   : (dt. Werg, Hanffäden). Growi Fàsere vun Flàchs un Hànef : e Gewind mit Werig dicht màche.

Werik  : (dt. Werk). Geh endlich mol àn ’s Werik ! – Ebber ins Werik (G’schäft) pfüsche. – Jeder Dichter schàfft begeischtert àn sim Werik. – Der Kunschtmoler hinterlosst emol e imposànts Kunschtwerik. – E güeter Chrischt soll àls e güets Werik màche.

                  Mechànismus : Jedi Ühr, jedi Màschin het e Werik, ’s Räderwerik.

                  Betrieb, Fàwrik : uf ’s Werik gehen, uf’ em Werik schàffe.

                  Z’sàmmesetzunge : Fiirwerik, Füehrwerik, Hàndwerik, Hexewerik, Kunschtwerik, Räderwerik, Ührwerik, Stockwerik, usw.

Werikbànk : (dt. Werkbank). Stàbiler Arweitsdisch mit Schrüübstock in ere Werikstàtt:  E Schlosser steht stundelàng àn de Werikbànk.

Werikdàà   : Cf. Werdàà.

Werikstàtt   : (dt. Werkstatt). In ere Werikstàtt wurd g’schàfft, fàwriziert un repàriert (Syn. Bütik). – In de gross Werikstàtt vun Bische (Bischheim) werre Lokomotive un Isebàhnwäje geböje un renoviert.

Werikzej    : (dt. Werkzeug). In jedem Berüef brücht m’r speziells Werikzej. – Hàmmer, Zàng, Fejel un Säj g’heere züem Werikzej vu ’me Schriner. – M’r soll sin Werikzej in Schuss hàlte. – M’r brücht nitt ’s Werikzej vun sim Chef sinn !

wert  : (dt. idem). Wàs isch diss wert ? – Diss isch ken Bohn, ken Pfenni, ken Süü, ken Schuss Pulver wert ! – Diss isch nitt derwert, dàss m’r devun reddt ! – ’s isch nix wert !

Wert : (dt. idem). Diss isch e Ühr im Wert vun 100 Euros. – ’s Geld nemmt ständig àb àn Wert. – Güeti Wàr verliert nitt àn Wert. – D’ Aktie fàlle efters im Wert, ehnder àss se steje. -  ’s Gold gewinnt àls meh àn Wert. – Wert uf ebbs laje. – Het ’s e grosser Wert, diss ze màche ?

werum, worum : (dt. warum). Werum màchsch diss ? – Werum denn nitt ? – Werum er diss gemàcht het, versteh ich wajer nitt ! – Worum ? (e dummi Froj). Antwort : Dorum !

Weschpel   : (dt. Wespe). E Weschpel isch e Insekt, wo stupft un stecht. – Gibt ’s diss Johr viel Weschple, gibt ’s au      güeter Win. – Weschpeljohr, güets Winjohr !

                  Z’sàmmesetzunge ; Rossweschpel (Hornüssel), Weschpelnescht.

Weschtwind : (dt. Westwind). Der liederlich Weschtwind bringt sicher widder Räje !

Wese / Wäse : (dt. Wesen). Sie het e frindlichs, liebs Wese / Wäse. – Ihr gànzes Wese / Wäse stràhlt vor Glick üs. – Jeds àrme Wese / Wäse, wo liide düet, isch ze bedüüre.

 Umständ : Nitt viel Weses / Wäses um ebbs màche. – Wàs zenje màchsch dü gross Weses / Wäses ? – Wäje Lumpedings màcht m’r nitt làng Weses / Wäses !

                  Anwese, Grund un Bodde : Er het e gross(es) Wese !

wett  : (dt. idem). Merci, ’s isch nett vun dir, ich wurr d’ Geläjeheit finde ’s wett ze màche ! – Er het mir e Streich g’spielt, ich màch ’s àwwer wett, er kànn sich druf g’fàsst màche… Noh sinn m’r wett !

Wett : (dt. Wette). E Wett ànnemme, gewinne, verliere. – E Wett ingehn isch riskiert. – Die zwei düen gern enànder ze Wett laufe, àls au schàffe. – A’me Stàmmdisch wurd efters ze Wett g’soffe.

                                                                                                                                   Albert GANTZER (+)

Rectifié et considérablement augmenté par Raymond MATZEN. (Cf. Heimet n° 113)




Réactions à cet article

Personne n'a encore laissé de commentaire.
Soyez donc le premier !

Vous êtes ici :   Accueil » Reddesârte - vocabulaire
 
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la page...
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la section...