Vous êtes ici :   Accueil » Priis Goldstein 2014
 
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la page...
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la section...
Qui sommes nous
L'Alsace
Publications
Heimetsproch
Médiathèque
Meinùnge / Opinion
Rendez Vous
Visites

 469911 visiteurs

 32 visiteurs en ligne

Calendrier

Mardi 24 Oct. 2017

Semaine n° 43

Agenda pour les 20 prochains jours


Aucun évènement

 ↑  
Infos Site
rss Cet article est disponible en format standard RSS pour publication sur votre site web :
http://www.heimetsproch.fr/data/fr-articles.xml

HEIMETSPROCH UN TRADITION   

Sùnndi, àm 6. Àpril 2014 ìn Schlettstàdt – Tànzmàtte

Priis Charles Goldstein fer de Bernard HERRBACH

prixgodstein.jpg

Liewi Frend vom Friehjohr fer ùnseri Sproch,

Liewi Sprochschätzer,

Liewi Heimetfrend,

          Wie froh sìnn mìr hìt wedder, ùns ìn Schlettschtàdt ze traffe !

          Schlettschtàdt ìsch ohne Zwievel e Stàdt, wo m’r sìch wohl fühlt: Sìcher müen mìr d’Scheenheit von de Stàdt salbst erwähne. Sìcher ìch’s ùns klàr, dàss m’r doo noch ìmmer d’Gschìcht züem Moderne het gebùnde.

          Awer Schlettschtàdt het noch ebs meh. Sie lejt mìttles ìm Elsàss, genau àn dem Plàtz wie de Schlùpf ìn de Bratschdall. Mìttles drìnne, ùn bìnd ’s Unterelsàss mìt’m Ewerelsàss zàmme. Drùm sotte àlli Elsasser doo hare kùmme wie àn e Wàllfàrtsort, e so ’e Sprochkùltùrwàllfàhrt, so dàss m’r sìch, wann’s nootwandig ward, kànn versehne, ùn, wàs hoch nootwandig ìsch, einig mìtnànder vorwartz kenne gehn.

          Schlettschàdt het geleerti Mensche ùn gsùndkràftvolli Gedànke ùn Idee zàmme gebrocht. Sie ìsch hìt noch bekànnt ùn gschätzt àls Hùmanischtegàrte.

          Zallemols schùn hàn doo, ùf dem Bodde, die neje Forscher e güeter Empfàng gfùnde fer ehri Stüdie. D’Modernität het sìch ìm Heim von de àlte Hiiser ùn Gàsse von Schlettschàdt kenne entwìckle.

          Un diss geht ìn de gànz Bevölkerùng noch.

          Unsere Verein Heimetsproch ùn Tràdition, wo de Charles GOLDSTEIN vor 30 Johr gegrìnd het, ìsch doo ìn Schlettstàdt gràd e so güet ànkùmme. Zallemols ìsch’s schon e Moderni Idee gsìn : e àlti Sproch wedder ìn ’s hittische Lawe ze riefe, dìss wàs e gewìssi Vergàngeheit verdärbt het, wedder ìn e Wohlstànd brìnge.

          Nàdierlig ìsch’s ken einfàchi Sàch. M’r hàn schùn mànsches verdig gebrocht, àwer es wùrd noch viel Miej koschte bis m’r e rìchtig’s Ziehl erreiche.

          Fer dìs müen sìch d’Elsasser ìnsetze ùn àls meh, ùn noch meh, ìhre Dìckschaddel dùrich setze.

          Wann ìch mìr erlaub, hit, vor ejch ’s Wort ze ergriffe, ìsch’s will mìr, d’Vereinigùng Heimetsproch ùn Tràdition, e Schlettschàtter lowe.

          Sie hàn’s schùn mìtbekùmme, es geht ùm de Bernard HERRBACH.

            Liewer Bernard,

          Dü g’heersch züe dene, wo de Friehjohrsgeischt fer ùnseri Sproch vor viele àndere gspiirt het. So gehsch dü Schrìtt fer Schrìtt ìm Beispìel von denne, wo doo ’s Moderne àn d’Vergàngeheit gebùnde hàn. Dü hesch dini Müedersproch geredd ùn gepflajt, sìcher dàss sie, wie noch ìmmer, ewerlawe wùrd. Dü hesch, wie’s dini Ältere ùn Grossältere gemàcht hàn, dini ejene Kìnder ìn din’re Müedersproch ùfgezöje. So blibt d’Kerich ìm Dorf ùn es geht àlles sine Waj.

          Doch het’s dìch wie e Schlau getroffe, àn’re Versàmmlùng, kùrz vor’m Johr 2000. Es ìsch zallemùls ùm d’Ereffnùng von’re zweisprochigi Kleinkinderschüelklàss gànge, wàs dü, wie mànschi àndere, fer gànz normàl gfùnde hesch. Leider sìnn nìt àlli defer gsìnn, ùn bsùnders die, wo fer d’Züekùnft von ùnsere Jùgend verpflajt sìnn. Un doo ìsch e Kàmpf loos gànge. Doo hesch dü dìch ingstellt fer die Sàch dùrichzesetze. Dìr sìnn die Herre ùn Dàme von de Schüelverwàltùng, wü sìch àls Gegner, geje d’Zweischprochigkeit ìn de Schüele gewährt hàn, wie Kùltùrmetzer, wie Elsasserhàsser, wie europàszeptischi Nàtionàlischte vorkùmme.

          Nàdierlig hesch dü racht g’hett dìch ùfzereje ùn bìsch mìt voller Kràft ìn dene Kàmpf g’schrìtte.

          So hesch dü’s Wort, din elsassische Wort ergrìffe. So bìsch dü de Leiter vom e grùndwìchtige Kàmpf worre.

          Un dü hesch’s, mìt dine Frend  ùn Unterstetzer dùrich gsetzt.

          Jà Bernard, so wie dü einer bìsch, sotte m’r noch viel hàn.

          Es ìsch àwer nìt debi geblewe. Wann de Kàrich ìn ’s Rolle kùmmt, soll m’r nìt bramse. So hàn d’Kìnder von Schlettstàdt e ànderi Züekùnft ìn ìhr Lawesprogamm kenne schriiwe.

          Ellein ìn de Schüel Hochditsch ùn Elsasserditsch pflaje làngt nìt.

                So hesch düe die gànze Kìnder mìt ìhre Ältere ìn e Vereinigùng versàmmelt. Doo kùmmt noch e elsassischer Symbol dezüe.

E moderni Idee mìt’em e üràlte Vorbìld. Die Vereinigùng nannt sìch gànz nàdierlig „d’Stärikle“. Schlettstàdt lejt gràd àm Ùfer vom grosse Ried, doo wo d’Sterik d’Bein ìm Wàsser ùn de Schnàwel ìm Klàppere sich wohl fühle. Sìnn die Fejel nìt e Beispiel ? Die klàppere doch sìcher ohne Zwiefel wenigstens zwei Sproche, sùnscht kennte sie nìt àlle Johr e so witt ìn d’Walt reise…

          De Symbol gìlt àwer nìt nùmme fer d’Reisefiewer. De Storik, des weiss e jeder, brìngt d’Züewàchs ìn d’Fàmilie. De Storik ìsch de Vöjel von de Züekùnft, de Vöjel wie d’Züekùnft brìngt. Dìs ìsch din Warik, Bernard !

          Soo sìnn die Kìnder ùfgewàchse. Anderi sìnn ànkùmme… ùn hit owe hàn sie, liewi Frend, schon gsahn ùn g’heert wie scheen dàss ùnseri Sproch ìn ìhre Schnàwel pàsst.

          Merci Bernard, dàss dü dìch e soo ingstellt hesch. Merci dàss dü Zit ùn Miehj g’opfert hesch fer d’Züekùnft von dene Kìnder, fer ùnseri Züekùnft.

          Ich weiss, es ìsch nie e so gànz einfàch ; m’r müess debi sìnn ùn die àlli, Frau, ejeni Kìnder, Fàmilie ùn sogàr die üs’em professionnelle Kreis müen mànchmol dràn liide.

          Ùn de Bernard ìsch ken Schaufansterelsasser. Eweràl gìbt er sìch har fer sini Sproch. Im Bàhnhof von Strossbùrig hett’r ’s fertig gebrocht. M’r kànn jetzt mànschi offiziell Maldùng ùf Elsassisch heere. Noch nìt genüe, àwer e jeder Anfàng brücht sini Zit.

          Es gat sìcher züe làng düre wann’i àlles wott erwehne. Wàs hit àm bekànnschte vorkùmmt ìsch d’FLEXMACHIN : e Müsikgrupp, wie die beste Rockstìckle vorspìelt… nàdierlig mìt Gsàng, oder « Sung » wie m’r saut, ùf elsassich mìt’m Bernard Herrbàch àls Wortschàtzautor. Moderni Klang ìn de üràlt Müedersproch..

          Fer des àlles ùn sìcher fer noch viel meh, dann de Bernard ìsch ken Spràtzler, hàw’ìch, àls Vizepräsidant von de Vereinigung Heimetsproch ùn Tràdition, die Ehr ìm Bernard HERRBACH, züe dem Loobvortrauj, de Priis Charles Goldstein ze ewerreiche.

          Ohne Zùcke het de gànz Vorstànd defìr gstìmmt, wàs mìr salbscht gànz nàdierlig vorkùmmt.

                                                                                                          Ich gràtülier!

                                                                                                      Remy Morgenthaler

herrbach.jpg

Bonjour bisàmme (oder binànder, fer d’Ewerlander),

 La soirée Friehjohr à Sélestat a été un moment agréable, je pense, pour tous ceux qui ont eu l’occasion d’y assister, et qui a bien atteint son objectif de redonner âme et fierté à notre culture rhénane.

A titre personnel, cette journée revêt pour moi un caractère particulier dans le sens où j’ai été mis à l’honneur dans ma ville d’adoption, dans un lieu et devant des gens auxquels mon action doit beaucoup. A vrai dire, je n’en reviens toujours pas d’être pour une année le lauréat du Prix Charles Goldstein, et je tiens encore une fois à exprimer toute ma reconnaissance à l’association Heimetsproch. Ma reconnaissance concerne aussi le chèque qui accompagnait cette distinction, donnant au mot « Prix » une dimension que je n’attendais pas. Vraiment, je suis très honoré et j’en suis particulièrement heureux.

 En poussant plus loin la réflexion, je me dis aussi qu’il est relativement dommage, voire inquiétant pour l’Alsacien d’en venir à honorer des actions comme la mienne, se limitant finalement à faire vivre la langue dans mon entourage quotidien, selon mes convictions et mes possibilités, mais comme chaque Alsacien devrait faire. Serais-je donc parmi les seuls qui soient animés de ces dispositions ?

J’ai du mal à me résoudre à cette éventualité, et je m’accroche à l’idée qu’il existe plein de gens dans tous les coins d’Alsace qui sont animés des mêmes sentiments, mais qui n’ont peut-être pas l’exposition dont j’ai pu bénéficier dans mon entourage. A tous ceux-là, je veux rendre hommage et les inviter à poursuivre leur action sans attendre spécialement de retours, mais avec la foi du charbonnier d’œuvrer pour la diversité de pensée et pour l’ouverture aux autres et à soi-même, voire à mieux comprendre leurs origines et l’avantage de trouver dans les sombres heures de l’histoire alsacienne des atouts pour mieux vivre le monde à venir.

Viel Müet ùn Erfolig fer jed Warik vom Verein Heimetsproch, ùn ìch freij mi ìm vorüs ùf d’kùmmende Gelajeheite, wo m’r ha fer ùnsri Sproch widdersch zù ferdere.

                                                                                                      In beschte Verbùndeheit,

                                                                                                                       Bernard Herrbach, Schlettstàdt




Réactions à cet article

Personne n'a encore laissé de commentaire.
Soyez donc le premier !

Vous êtes ici :   Accueil » Priis Goldstein 2014
 
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la page...
Prévisualiser...  Imprimer...  Imprimer la section...